6 Haziran 2023'te yürürlüğe giren AB Ücret Şeffaflığı Direktifi’ni üye devletlerin ulusal mevzuatlarına uyumlaştırma süresi 7 Haziran 2026’da sona erdi. Avrupa Komisyonu, 5 Haziran 2026 tarihinde yayımladığı açıklamada, AB genelinde yürürlüğe giren yeni ücret şeffaflığı kurallarının kadın ve erkek çalışanlar arasındaki ücret eşitsizliğini gidermeyi, “eşit işe eşit ücret” ilkesinin daha etkin uygulanmasını sağlamayı ve ücret ayrımcılığına maruz kalan çalışanların hak arama imkânlarını güçlendirmeyi hedeflediğini açıkladı.
Yeni kurallara göre işverenler, işe alım süreçlerinde iş başvurusunda bulunan adaylara belirli pozisyonlar için uygulanan ücret seviyeleri veya ücret aralıkları hakkında açık bilgi vermekle yükümlü olacak.
Ayrıca işverenlerin, adayların maaş geçmişini sorgulamasına izin verilmeyecek. Böylece çalışanların geçmiş ücretlerine bağlı olarak oluşan ücret eşitsizliklerinin önüne geçilmiş olacak.
Çalışanlar ise kendi ücretlerinin, kendileri ile aynı veya eşdeğer bir iş yapan çalışanların ortalama ücret düzeyiyle karşılaştırılma yöntemini öğrenme hakkına sahip olacak. İşverenler, ücret ve kariyer ilerlemesi konusundaki şirket politikalarını da şeffaf biçimde açıklamak zorunda kalacak.
Düzenleme kapsamında 100 ve üzeri çalışanı bulunan işletmelere cinsiyete dayalı ücret farklarını raporlama yükümlülüğü de getiriliyor. Eğer bir işletmede kadın ve erkek çalışanlar arasında %5'i aşan ve objektif olarak açıklanamayan bir ücret farkı tespit edilirse, işverenin çalışan temsilcileriyle birlikte yeniden ücret değerlendirmesi yapması ve gerekli düzenlemeleri yerine getirmesi zorunlu olacak.
Yeni kurallar, ücret ayrımcılığı davaları konusunda da önemli değişiklikler içeriyor. Ücret ayrımcılığına maruz kaldığını savunan çalışanlar işverenden tazminat talep edebilecek. Ayrıca bir uyuşmazlık durumunda, ücret ayrımcılığı yapılmadığının ispat yükü işverene ait olacak. Üye devletler ise kurallara uymayan işverenler için etkili yaptırımlar ve cezalar belirlemekle yükümlü tutulacak.
AB’nin Ücret Şeffaflığı Direktifi (Pay Transparency Directive), yalnızca bir raporlama yükümlülüğü olmanın ötesine geçerek şirketlerin ücret politikalarını, işe alım süreçlerini ve insan kaynakları uygulamalarını şeffaflık kriterlerine uygun olacak biçimde kökünden değiştirecek bir dönüşüm anlamına geliyor.
Kaynak: Avrupa Komisyonu, New EU rules on pay transparency explained, 5 Haziran 2026. https://commission.europa.eu/news-and-media/news/new-eu-rules-pay-transparency-explained-2026-06-05_en